İkinci El Araç Kredisi ile Yeni Araç Finansmanının Maliyeti Karşılaştırması
Araç alımında karar, çoğu zaman "hangisi daha ucuz?" sorusuyla başlar ve etiket fiyatına bakılarak yanıtlanır. Oysa bir aracın gerçek maliyeti; kredi faizi, değer kaybı, bakım, sigorta ve vergi kalemlerinin toplamıdır. Aynı bütçeyle 5 yaşında bir araç mı yoksa sıfır kilometre bir araç mı alınmalı sorusunun cevabı, bu beş kalemin birlikte hesaplanmasıyla ortaya çıkar. Aşağıda hem kredi tarafındaki yapısal farkları hem de kredi dışı sahip olma maliyetlerini sayısal senaryolarla açıyoruz.
Kredi Tarafındaki Yapısal Farklar
Bankaların taşıt kredisi fiyatlaması araç yaşı, araç bedeli ve teminat değeri üzerine kuruludur. Sıfır araçta teminatın piyasa değeri öngörülebilir olduğu için faiz oranı genellikle daha düşük, vade daha uzun tutulur. İkinci el tarafında ise yaş arttıkça oran yükselir, vade kısalır ve bazı bankalar belirli bir yaşın üzerindeki araçlara taşıt kredisi vermeyip ihtiyaç kredisine yönlendirir.
Araç Yaşı, Faiz Oranı ve Vade İlişkisi
Genel eğilim şudur: araç yaşlandıkça faiz oranı artar, maksimum vade kısalır. Bu iki etki birbirinin tersi yönde çalışır. Yüksek oran toplam faizi büyütürken, kısa vade toplam faizi küçültür. Bu nedenle "faizi düşük olan daha ucuzdur" varsayımı sıklıkla yanılır; belirleyici olan oran değil, oran ile vadenin çarpımıdır. Bir araç kredisi ikinci el seçeneğinde 24 ayda kapanırken, sıfır araçta aynı borç 36-48 aya yayılıyorsa toplam faiz yükü sıfır araçta daha yüksek çıkabilir.
Kredi/Değer Oranı ve Peşinat Etkisi
Taşıt kredilerinde kredi tutarı, araç bedelinin belirli bir oranıyla sınırlıdır ve bu sınır araç bedeli yükseldikçe daralır. Mevzuat ve banka politikaları değişebildiği için başvuru öncesinde güncel kredi/değer oranını teyit etmek gerekir. Pratik sonuç: pahalı sıfır araçta zorunlu peşinat tutarı hem oransal hem mutlak olarak büyür, yani nakit ihtiyacı artar